ඇලෙක්සැන්ඩර් අධිරාජ්යයාගේ රණශූර සහයකයා "බුසෙෆලස්"
"බුසෙෆලස් (Bucephalus) යනු මහා ඇලෙක්සැන්ඩර් අධිරාජ්යයා සතු වූ දක්ෂතම සහ ඔහුට ලෙන්ගතුවම සිටි අශ්වයාය. කළු ලොම් සහිත අශ්වයෙකු වූ ඔහුගේ ඇහිබැම ආසන්නයේ ස"
•බුසෙෆලස්....
බුසෙෆලස් (Bucephalus) යනු මහා ඇලෙක්සැන්ඩර් අධිරාජ්යයා සතු වූ දක්ෂතම සහ ඔහුට ලෙන්ගතුවම සිටි අශ්වයාය. කළු ලොම් සහිත අශ්වයෙකු වූ ඔහුගේ ඇහිබැම ආසන්නයේ සුදු පැහැති තාරකා සලකුණක් තිබූ බවත් සඳහන් වෙනවා.
පක්ෂපාතීත්වය, ධෛර්යය සහ මිනිසා සහ සත්ත්වයා අතර නොබිඳිය හැකි බැඳීම නිරූපණය වන චිරස්ථායී සංකේතයක් ලෙසත් බුසෙෆලස් සැලකේ. ලොව ප්රසිද්ධම අශ්වයෙන් අතරින් කෙනෙක් වන මෙම අශ්වයා ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ ජයග්රහණවලදී තීරණාත්මක කාර්යභාරයක් ඉටු කළ අතර ඉතිහාසයේ පිටු මත නොමැකෙන සලකුණක් තබන ලදී. මේ ඔහු ගැන කෙටි විස්තර කිරීමකි.
•බුසෙෆලස්ගේ සම්භවය....
පුරාණ ග්රීක භාෂාවෙන් "ගව හිස" ලෙස බුසෙෆලස් නාමය අර්ථ දැක්වෙන අතර, ඔහු සුවිශේෂී පෙළපතේ අශ්වයෙකි. ග්රීසියේ තෙසාලි (Thessaly) ප්රදේශයේ උපත ලද ඔහු, එහි ශක්තිය සහ කඩිසර බව සඳහා වඩාත් ප්රසිද්ධ තෙසලියන් අශ්ව කුලයෙන් පැවත එන්නෙකු බව පැවසේ. මෙම කුලය එහි සුවිශේෂී ගුණාංග හේතුවෙන් බෙහෙවින් ඉල්ලුම් කරන ලද අභිජනනයකි.
•ඇලෙක්සැන්ඩර් සහ බුසෙෆලස් හමුවීම....
මූලාශ්ර හා සටහන්වලට අනුව බුසෙෆලස් ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ පියා වන දෙවන පිලිප් රජු වෙත ගෙන එන ලද්දේ ශක්ති සම්පන්න යුද අශ්වයෙකු ලෙසයි. කෙසේ වෙතත්, තමා මතට කිසිවෙකු නැගීම ප්රතික්ෂේප කරන දරුණු සහ නොහික්මුනු ස්වභාවයක් පෙන්නුම් කල බැවින් ඔහුව හීලෑ කළ නොහැකි යැයි සලකා තිබුණි. නමුත් එවකට යෞවනයෙකු වූ තරුණ ඇලෙක්සැන්ඩර් මෙම මුරණ්ඩු අශ්වයා පාලනය කිරීමට තමාට හැකියාව ඇති බවට තදින් විශ්වාස කලේය.
•බුද්ධිමත් විසඳුම....
අශ්වයා තමන්ගේ සෙවණැල්ලට දක්වන ප්රතිචාරය නිරීක්ෂණය කළ ඇලෙක්සැන්ඩර්, බුසෙෆලස් ඔහුගේම හැසිරීමෙන් කරන ලද චලනය හා සෙවනැල්ල නිසා බියට පත් වූ බව හඳුනා ගත්තේය. ඇලෙක්සැන්ඩර් බුසෙෆලස්ව සූර්යයා දෙසට හරවා ඔහුගේ සෙවනැල්ල ඔහු පිටුපසට වැටෙන පරිදි සලස්වා ඔහුව හීලෑ කරගනිමින් සාර්ථකව අශ්වයා පිට නැඟීය. මෙම විචක්ෂණ විසඳුම වල් අශ්වයා හීලෑ කළා පමණක් නොව ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ තීක්ෂ්ණ බුද්ධිය සහ ධෛර්යය ද පෙන්නුම් කළේය.
•මිත්රත්ව හවුල....
ඒ මොහොතේ සිට බුසෙෆලස් සහ ඇලෙක්සැන්ඩර් වෙන් කළ නොහැකි සහකරුවන් බවට පත් විය. දෙදෙනා එක්ව ජයග්රහණය කිරීමේ අභියෝගවලට මුහුණ දෙමින් යුධ ව්යාපාර රාශියකට මුල පිරූහ. බුසෙෆලස් විසින් ක්රි.පූ. 333 දී ඉසස් (Issus) සටන සහ ක්රිස්තු පූර්ව 331 දී සුප්රසිද්ධ ගෝගමේලා (Gaugamela) සටන හරහා ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ යුධ ජයග්රහණ සඳහා සැලකිය යුතු දායකත්වයක් ලබා දුන්නේය. බුසෙෆලස් මත නැගුනු ඇලෙක්සැන්ඩර් යුධ පිටිය තුල දූවිලි නගමින් විදුලිය මෙන් ගමන් කළ බවට අතීත කතා විස්තර කරයි.
•අවසන් සටන....
බුසෙෆලස් නායකයෙකු සහ ඔහුගේ අශ්වාරෝහකයා අතර නොබිඳිය හැකි බැඳීමේ සංකේතයක් බවට පත් විය. අශ්වයාගේ පක්ෂපාතිත්වය සහ නිර්භීතකම ඇලෙක්සැන්ඩර් ඔහුගේ ජයග්රහණවලදී මූර්තිමත් කිරීමට උත්සාහ කළ ගුණාංග පිළිබිඹු කරයි. ඛේදජනක ලෙස ක්රිස්තු පූර්ව 326 හි හයිඩස්පෙස් (Hydaspes) සටනේදී දරුණු තුවාල ලැබ බුසෙෆලස් ඔහුගේ ජීවිතයේ අවසානයට මුහුණ දුන්නේය. ඇලෙක්සැන්ඩර් තමාගේ ආදරණීය සගයා අහිමි වීම නිසා ඔහුට ගෞරව කිරීම පිණිස බුසෙෆාලා නගරය නම් කළේය.
•මහා ඇලෙක්සැන්ඩර් රජුගේ පුරාවෘත්තීය අශ්වයා වන බුසෙෆලස්, පක්ෂපාතීත්වය, බුද්ධිය සහ ධෛර්යයේ නිරූපකයක් ලෙස කාලයේ සීමාවන් ඉක්මවා යයි. මිනිසා සහ අශ්වයා අතර ඇති අසාමාන්ය සම්බන්ධය සහ පුරාණ ශිෂ්ටාචාරවල ගමන් මග හැඩගස්වාගත් හවුල්කාරිත්වයේ කල්පවත්නා උරුමය ප්රදර්ශනය කරමින් ඔවුන්ගේ විශිෂ්ට ගමන ඉතිහාසයේ නොමැකෙන සලකුණක් තබන ලදී....
_____________
